ความหมายและประเภทของยาเสพติด
ความหมายของยาเสพติด
ยาเสพติด หมายถึง สารหรือวัตถุที่เมื่อเข้าสู่ร่างกาย ไม่ว่าจะโดยการรับประทาน สูดดม ฉีด หรือวิธีอื่น ๆ จะส่งผลต่อระบบประสาท สมอง และจิตใจ ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายและพฤติกรรม
เมื่อใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน ผู้ใช้จะเกิดภาวะพึ่งพาสารเสพติด (Dependence) และอาจเกิดอาการอยากเสพอย่างต่อเนื่อง หากหยุดใช้จะมีอาการถอนยา เช่น กระสับกระส่าย นอนไม่หลับ คลื่นไส้ อาเจียน หรืออารมณ์แปรปรวน
ยาเสพติดส่งผลกระทบต่อทั้งตัวผู้ใช้ ครอบครัว ชุมชน และสังคม จึงเป็นปัญหาสำคัญที่ทุกภาคส่วนต้องร่วมกันป้องกันและแก้ไข
ประเภทของยาเสพติด
ยาเสพติดสามารถแบ่งตามการออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทได้ดังนี้
สารกระตุ้นประสาท
เป็นสารที่ทำให้ร่างกายตื่นตัว คึกคัก หัวใจเต้นเร็ว ความดันโลหิตสูง
ตัวอย่าง
- ยาบ้า
- ไอซ์
- โคเคน
ผลกระทบ
- นอนไม่หลับ
- หงุดหงิดง่าย
- หวาดระแวง
- เสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด
สารกดประสาท
เป็นสารที่ทำให้การทำงานของระบบประสาทช้าลง
ตัวอย่าง
- เฮโรอีน
- ยานอนหลับบางชนิด
ผลกระทบ
- ง่วงซึม
- หายใจช้าลง
- เสี่ยงเสียชีวิตจากการใช้เกินขนาด
สารหลอนประสาท
เป็นสารที่ทำให้การรับรู้ผิดไปจากความเป็นจริง
ตัวอย่าง
- LSD
- เห็ดขี้ควายบางสายพันธุ์
ผลกระทบ
- ประสาทหลอน
- เห็นภาพหรือได้ยินเสียงที่ไม่มีอยู่จริง
- เสี่ยงเกิดอันตรายต่อตนเองและผู้อื่น
สารออกฤทธิ์ผสมผสาน
เป็นสารที่มีผลทั้งกระตุ้น กด หรือหลอนประสาทในเวลาเดียวกัน
ตัวอย่าง
- กัญชาบางสายพันธุ์
- สารสังเคราะห์บางประเภท
